Türkiye neden aktif karbon üretemiyor?

Türkiye'de askeri ve sivil amaçlı aktif karbonu üretmeyi başaran ilk ve tek sanayici Erhan Doğudan, tüm dünyada stratejik bir ürün olan aktif karbonun ülkemizde hala üretilememesinin nedenleri hakkında önemli bilgiler verdi.

 

 

AKTİF KARBON NEDİR?

 

“Türkiye'de yıllardır bir aktif karbon üretimi diye bir olay söz konusu. İlk önce onu hızlıca anlatalım.

 

İçme suyunuzun içindeki ağır metallerin, arseniğin, kötü renk veren, kötü tat veren, kötü koku veren kirleticilerin uzaklaştırılması için, zehirlenme durumunda midenizin yıkanması için, atık sularınızın arıtılması için, endüstriyel atık sularının arıtılması için, endüstride bacalardan çıkan zehirli gazlar üreten proseslerin bacasının temizlenmesi için hep aktif karbon kullanılır.

 

Aktif karbonu en çok gördüğümüz şey nedir? Evlerde kullandığımız su arıtma cihazlarındaki siyah kartuşlardır ya da filmlerde görürüz. Gaz maskesinin üzerindeki şeyler. Bunlar hep aktif karbondan yapılır.

 

Bu kadar stratejik bir ürünün üretimi de çok önemli. Şu an Türkiye'de maalesef aktif karbon üretimi yapan herhangi bir fabrika yok. Aktif karbon üretimi yapacağını söyleyen var. Yapıp ihraç ettim diyen de var. Onu da yeni öğrendik. O da şaibeli bir iş maalesef.

 

FINDIK KABUĞUNDAN AKTİF KARBON ÜRETİLEBİLİR Mİ?

 

Fakat aktif karbonla birlikte anılan ilginç bir hadise var. Karadeniz'in fındığının kabuğu artık yakılmayacak. Aktif karbon yapılacak. Endüstriye değer kazandıracağız. Şudur budur…

 

Şimdi aktif karbon üretimini gerçekten yapmış bir insan olarak şunu söylüyorum: Odunsu bir maddeden 1 kilo aktif karbon yapacaksan 10 kilogram odunsu madde lazım. Bazı ağaçlarda bu 12-13 kilo da olabilir. Bazılarında daha az da olabilir ama ortalama 10 kilo olarak almak lazım.

 

Bir aktif karbon üretim tesisi kuruyorsanız birkaç bin tondan aşağı aktif karbon üretimi yapmak doğru bir şey değil. Neden böyle bin tonlardan bahsediyoruz? Aktif karbonun en çok kullanıldığı alan özellikle içme suyu arıtımıdır belediyelerin.

 

Çok basit bir hesap vardır. Adam başı Türkiye'de 250 L, 0,25 ton içme suyu gerekir. 1 ton suyu arıtmak için 10 ile 15 gram aktif karbon gerekir. Bu ikisini çarpın. Üzerine nüfusu çarpın. Üzerine 365 günü çarpın.

 

Nüfus olarak İstanbul'u aldığınız takdirde, oranın suyunu gerçekten arıtmak istiyorsanız 30 bin ton aktif karbona ihtiyacınız var. Bunun İzmir'i var, İstanbul'u var, Ankara'sı var, Bursa'sı var, Kayseri’si var, Niğde'si var, Erzurum'u var…

 

KAPLICA SUYU İÇİLMEZ!

Birçok yerde ağır metal çok ciddi sorundur. Özellikle İç Anadolu'da. Bugün kaplıcası olmayan bir tane şehrimiz neredeyse yok. Her tarafta kaplıca var. Kaplıca varsa oradaki su kaynaklarında ağır metal de vardır.

 

Kaplıcaların en büyük göstergelerinden birisi de budur. Yani kaplıca suyunu içmek şifadır bilmem ne falan diyorlar. Kaplıca suyu zehirdir! Çünkü ağır metaldir. Zarar verir bünye. İçinde ne vardır? Kurşun vardır, bakır vardır, nikel… vardır. Ağır metaller vardır. Bu da insanları zehirler.

 

İSTANBUL’UN İHTİYACI 30 BİN TON

 

Şimdi sadece İstanbul'un ihtiyacına cevap vermek istiyorsan 30 bin ton aktif karbon yapacaksın. Atık suları arıtmayı hesaba koymadık. Oradaki kimya tesislerinin, çöp yakma tesislerinden çıkan zehirli gazları arıtacak prosesleri de koymadık. Sadece içme suyu için.

 

Bu arada proses suyu dediğimiz fabrikaların imalatta kullandıkları suları da arıtmanda fayda var. Ne kadar iyi arıtırsan senin kazandığın da o kadar çok sağlıklı kalır.

 

İçme suyu için 30 bin ton. Hammadde ne ister? 300 bin ton. 300 bin ton fındık kabuğunu sen piyasadan çekmek istediğin takdirde fındık kabuğunun fiyatı patlar.

 

Sonuçta serbest piyasa. İnsanlara sopa zoruyla fındık kabuğunu işte 5 liradan satacaksın diye zorbalık yapamazsın. Sen tesisi kurarsın. Fındık kabuğuna göre kendini kalibre edersin ama ham madde bulamazsın. Çökersin!

 

HİNDİSTAN CEVİZİ Mİ FINDIK KABUĞU MU?

 

Peki biz aktif karbon için fındık kabuğu söylemine niye bu kadar çok daldık? Dünyada bitkisel bazlı aktif karbon üretimi Hindistan cevizi kabuğuyla yapılır. Aklı evvelin bir tanesi onlarda Hindistan cevizi varsa bizde de fındık kabuğu var diyor.

 

Ya ikisi bambaşka. Gidin bir markete bir Hindistan cevizi alın. Bir de elinize çekiç alın. Şöyle bir vurun bakalım. Bir zorlayın. Nasıl bir şeyden bahsediyorsunuz? Nasıl bir ahşap? Nasıl bir güç?

 

Peki biz fındık kabuğuna mecbur muyuz? Türkiye'de yetişen birçok ağaç türü var. Yok etmeye çalıştığımız meşeler var. Mesela bir yerde meşe ormanı yanıyor. Arkasına kızılçam ekiyoruz. Halbuki meşe de kızılçam da aynı yerde yetişebilir. Ama Türkiye'de garip bir şekilde kızılçam hastalığı var. Meşe ormanlarını geliştir, onları ek.

 

Çok hızlı gelişen bir yeni ağaç türü bulduk. Denemeler yaptık. Çok da güzel sonuçlar aldık. Yani odunsu bitkilerden aktif karbon üretmek, yani bildiğin odun kömüründen aktif karbon üretmek çok kolay ve Türkiye'nin her tarafında yetişen bitkiler bunlar.

 

FINDIK KABUĞU ROMANTİZMİ!

 

Niye fındık kabuğu? Fındık kabuğu romantizmi niye bu kadar? Fındık kabuğu bulamazsın. Yani gerçekten aktif karbon üretimi yapacaksan en az 50 bin ton üretim yapabilecek bir şeye gelmen lazım.

 

50 bin ton yaptığın takdirde Türkiye'nin iç ihtiyaçlarına cevap verebilirsin. İnsanlar gerçekten kaliteli içme suyuna kavuşabilir. Kaliteli havaya kavuşabilir. Temiz hava, temiz su lüks değildir. Zaruri ihtiyaçtır.

 

İnsanlar ağır metalle zehirleniyor. Beyinleri hasar görüyor. Bir sürü embesil var. Zaten embesil bakımından bir enflasyonumuz var. İnsanları daha da aptal hale getirmenin hiçbir alemi yok.

 

FINDIK KABUĞUNDAN AKTİF KARBON YAPMAYA ÇALIŞMAK GEREKSİZ BİR ÇABA

 

50 bin ton yeter mi? Eğer malınız kaliteli ise yurt dışı yüz binlerce ton her zaman almaya açık. Çünkü dünyada arz ve talep arasında makas her geçen gün açılıyor. Piyasaya arz edilen ürün 10 ise piyasanın talebi 13. Buradaki piyasa o ertesi sene 11'e çıkıyor ama öbür tarafta 14'e çıkıyor. Bu makas bir türlü kapanmıyor.

 

Ve her aktif karbon her yerde kullanılmaz. Yani çok iyi aktif karbon diye bir şey yoktur. Senin suyuna uygun aktif karbon vardır. O yüzden bu teknolojiye sahip olmak çok önemli.

 

Raftan al bir tane aktif karbon kullan. Bir işine yaramayabilir. Senin suyuna göre eğer üretim teknolojinin varsa senin sorununa göre, senin suyuna göre ufak manipülasyonlarla aktif karbonun teknik değerleriyle oynayarak üretim yapman lazım.

 

Ama bu çok ciddi hammadde demektir. Bu kömür tozu olabilir geri gelir. Dediğim gibi meşe ağaçları olabilir, meşelik olabilir. Fındık kabuğu diye bir fenomen oldu. Fındık kabuğundan aktif karbon yapıyoruz.

 

Bir belediye, bir de özel sektör iki tane yer aktif karbon fabrikası. Fındık için konuşuyor. Fındık kabuğundan siz denemek için bile aktif karbon üretemediniz ki daha. Bir de işin o tarafı var. Ne kadar uygun ya? Yakıt olarak şu an kullanılıyor. Avrupa şey olarak da kullanıyor fındık kabuğunu.

 

Sunta gibi, MDF gibi malzemelerin üretiminde de kullanıyor. Ama fındık kabuğundan aktif karbon yapmaya çalışmak gereksiz bir çaba. Çünkü bu tesis büyümek zorunda. Büyümediği takdirde hiçbir işe yaramaz.

 

Ve o kadar büyüttüğün takdirde Türkiye'deki fındık kabuğunun %50'sini alacağım dediğin anda o fiyatlar 10 katına fırlar. Sen para kazanacaksın, ben kazanmayacağım mı diyecek? Yakarım da vermem sana. Asker zoruyla mı fındık kabuğunu adamlardan alacaksın? Yapamazsın.

 

İnsanların kandırılması diyorum başka bir şey değil.

 

İSRAİL, HİTLER'İN KİMYASAL SAVAŞ GENERALİNİN KURDUĞU FİRMADAN ALIYOR

Askeri amaçlarla ya da endüstriyel amaçlarla zehirli havalara karşı soluma maskelerini de kullanabiliyorsun. Burada kullanabildiğin tek yöntem korunma için aktif karbonlu maskeler.

 

Üniformaların üzerini aktif karbonla kaplıyorsun. O da çok spesifik bir aktif karbon grubudur. Dünya Tekeli de bir Alman firmasınındır. Öyle güçlü ve o kadar kaliteli bir mal üretiyor ki adamlar o firmanın mazisine baktığın zaman Hitler'in kimyasal savaş generalinin kurduğu bir firmadan bahsediyorsun.

 

Ama bu firma bugün İsrail'in üzerindeki kimyasal koruyucu elbiseleri de yapıyor. Yani İsrail geçmişte milyonlarca ferdini öldüren adamın ürettiği elbiseyi kullanmaktan imtina etmiyor. O olay o gün orada kaldı. İçin sızlar kuyruk acı olur, şudur, budur. Ama bugün ben bir kimyasal silah riskine karşı korunmak istiyorsam o adamın ürettiği teknolojiyi kullanmak zorundayım. En iyisi o.

 

Sen benim dedemi öldürdün. Öldürdük. Blücher firması şu an dünyanın en iyisi. Dünya pazarının %95'ini yapan adam. Güçlü firma. Kaliteli malı var.

 

Ulaştım elbiselerine. Adam harbiden güzel iş yapmış. Ama o elbiseleri burada yaptırmaya kalkıştılar. Yapamadılar.

 

Şimdi kurumlardan birisine görevlendirme vermişler. O kurumda kısa bir süre önce gaz maskeleri için benden aktif karbon istemişti. Şimdi aktif karbonun en üst kalite ya da seviye teknolojik seviyede olan tipi için adamlar bir görevlendirme veriyor.

 

Ya siz normal aktif karbonu yapamadınız ki onu yapmaya kalkışıyorsunuz. Ne oldu? Birdenbire vahiy mi geldi?

 

ASKERİ AKTİF KARBONU ÜRETİNCE BAŞIMA GELMEYEN KALMADI

 

Ha biz ürettik mi? O tipi ürettik. Nasıl ürettik? Ben ilk aktif karbonumu yapmadan önce 15 yıl boyunca malzemesini, pazarını, her şeyini araştırmıştım. Serde makine mühendisliği eğitimi ama kimyaya karşı bir ilgi olunca bu olay kendiliğinden gelişiverdi.

 

O ürünü en sonunda üretmeyi başardık. Başardıktan sonra da başıma gelmeyen şey kalmadı. İki defa fabrika kurdum. İkincisinde sağlam dayak yedik.

 

Fabrikanın planlarını bize vermezsen üretimi yapamazsın dediler. Ben de fabrikayı yıkmak zorunda kaldım. Çünkü bir askeri ihtiyaç malzemesi üretiyorsun. Kimyasal savaşa karşı koruyucu elbise yapılacak ve burada sana koyulan dayatma şu: "Seri üretimde kalite kontrol yapmayacaksın."

 

‘Ben de böyle bir şeyi kabul etmem’ dedim. ‘Bu devletin kararı’ dedi. ‘Ben böyle bir karar almadım’ diye çıkış yapınca ‘Nasıl yani’ dediler. Devlet biziz adam enel hak demiş zamanında. Enel devlet diyorum.

 

Aktif karbonu üretmeyi ben biliyor muyum? Kabul ediyor musunuz? Evet. O zaman nasıl üretileceğine ben karar veririm ya. Sen karar veremezsin.

 

Malzeme kalite kontrol yapmadan ürettim. Bu elbiseleri askere verdim. Asker kullandığı riskli bir bölgede öldü. Kim suçlu olacak? E kim üretiyorsa o. Siz taşları bağlamış, köpekleri salmışsınız.

 

Bu bir tuzak. Ben bunu kabul edemem dedim. Üretmiyorum. O zaman dediler, fabrika planlarını bize vereceksin.

 

Niye? Başıma bir şey gelirse teknoloji kaybolmasın diye. Ne yaptılar? İşi züccaciyeciye verdiler. Düşük fiyat verdi diye.

 

TÜBİTAK yapamamış. O yüzden ihaleye çıktık demiş Savunma Bakanı. Onlar da züccaciyeye vermişler. Siz hangi köyün delisiniz? Ve aradan bir zaman geçti.

 

Yapamadılar. Benden de istediler.

 

Kalite kontrole gerek yok. Tane boyu yeter bize falan. Yüzey alanı tane boyu yetmez dedim. Anlaşamadık. Onları da kovaladım.

 

Sonra birdenbire oldu da bitti maşallah dediler. (İşi verdikleri firma) 10 yıl boyunca teslimat yapacaklardı. 3 senede bitirdiler teslimatı. Kapattılar.

 

Aradan bir zaman geçti. Bunu yaparken işte Almanların yaptığından bazı özelliklerde 40 kat daha üstün özelliklere sahip dediler.

 

Oturdum adamların röportajlarını, konuşma metinlerini falan inceledim. Adam bunu derken orada bir tane değerden bahsediyor. Alman elbisesinden yakayı almışlar, çekmişler işte 40 kilogramda kopmuş. Bizimkisi 4 ton taşıyor. Ya arkadaş yakayı böyle koparmanın… böyle bir test yok ki!

 

Ama insanları kandırdılar. Yüzlerce milyon euro çöpe gitti. O gün o ihale bizde olsaydı kalite kontrol sistemimiz, eğitimlerimiz, her şeyimiz olacaktı.

 

24.09.2029 – 08.59

24.09.2029 - 15.03 Blücher firmasının adı hatalı yazılmıştı düzeltildi. 

İzmir - Neafoni